ข้อควรรู้ เกี่ยวกับ เลือดจาง

ข้อควรรู้ เกี่ยวกับ เลือดจาง

เกร็ดความรู้
เกร็ดความรู้

เลือดจาง หรือ ภาวะซีด เป็นภาวะที่ร่างกายมีปริมาณเม็ดเลือดแดงน้อยกว่าปกติ ส่งผลให้นำออกซิเจนลำเลียงไปยังเซลล์และเนื้อเยื่อในอวัยวะต่างๆ นั้นมีปริมาณน้อยลง ทำให้ผู้ป่วยมีอาการ เช่น เหนื่อยล้า อ่อนเพลีย ผิวซีด หรือ ผิวเหลือง เป็นต้น ด้วยปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะโลหิตจางอาจมาจากการเสียเลือด การสร้างเม็ดเลือดแดงที่ลดลง หรือเม็ดเลือดแดงถูกทำลายมากขึ้นนั่นเองค่ะ

สาเหตุที่ทำให้ เลือดจาง

โดยปกติแล้ว ภายในเม็ดเลือดแดงเราจะมี ฮีโมโกลบิน (Hemoglobin) เป็นส่วนประกอบหลักของเม็ดเลือดแดง มีหน้าที่ในการลำเลียงออกซิเจนจากปอดไปเซลล์และเนื้อเยื่อทั่วร่างกาย แต่หากร่างกายของเรามีปริมาณเม็ดเลือดแดงน้อยลง ก็จะทำให้อวัยวะต่างๆ ได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอจนเกิดความผิดปกติในการทำงานตามมา โดยมีสาเหตุจากหลายประการ ดังนี้

  1. การเสียเลือด เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยในภาวะ เลือดจาง อันเนื่องมาจากการเสียเลือดออกจากร่างกายทางใดทางหนึ่ง เช่น อุบัติเหตุ การผ่าตัด การคลอดบุตรและการแท้งบุตร การตกเลือด เป็นต้น หรือ เป็นการเสียเลือดทีละน้อยที่เรียกว่า เสียเลือดแบบเรื้อรังจากหลายสาเหตุ เช่น เสียเลือดจากการมีประจำเดือน เป็นโรคเรื้อรังที่ก่อให้เกิดการเสียเลือดอย่างโรคริดสีดวงทวารหรือโรคพยาธิปากขอ เป็นต้น นอกจากนี้ยังก่อให้เกิดอาการ ขาดธาตุเหล็ก ตามมาภายหลังก็สามารถเป็นไปได้
  2. การทำลายเม็ดเลือดแดงมากกว่าปกติ อาจเป็นผลมาจากการติดเชื้อหรือโรคในกลุ่มที่ทำให้เม็ดเลือดแดงแตกหรือถูกทำลายไปเร็วกว่าปกติ เช่น ม้ามเกิดการขยายหรือโตขึ้น โรคธาลัสซีเมีย (Thalassemias) รูปร่างเม็ดเลือดแดงผิดปกติ (Sickle Cell Anemia) การขาดเอนไซม์และยาบางชนิด ระบบภูมิคุ้มกันบกพร่อง

สาเหตุอื่นๆ  

ภาวะ เลือดจาง อาจเกิดจากการสร้างเม็ดเลือดแดงที่มี ฮีโมโกลบิน น้อยลง ดังนี้

  1. การขาดสารอาหาร เนืองมาจากการทานอาหารที่ได้รับสารอาหารไม่ครบถ้วน โดยเฉพาะ วิตามินบี 12 หรือกรดโฟลิก ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่จําเป็นต่อการสร้างเม็ดเลือดแดง การ ขาดธาตุเหล็ก เป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยทั่วไปในภาวะโลหิตจาง
  2. ฮอร์โมน ภายในเลือดจะมีฮอร์โมนที่ชื่อว่า อิริโธรโพอิติน (Erythropoietin) เมื่อร่างกายมีฮอร์โมนชนิดนี้ต่ำกว่าปกติจะส่งผลให้เกิดภาวะโลหิตจางได้
  3. ภาวะโรคเรื้อรัง โรคเรื้อรัง หรือ การรักษาโรคเรื้อรังบางโรคจะส่งผลกระทบต่อการสร้างเม็ดเลือดแดง โดยการทำลายไขกระดูก เช่น โรคมะเร็งบางชนิด การติดเชื้อ HIV เป็นต้น
  4. การตั้งครรภ์ ภาวะโลหิตจางสามารถเกิดขึ้นได้กับหญิงตั้งครรภ์ได้ เนื่องจากการขาดสารอาหารประเภทธาตุเหล็กและกรดโฟลิก
  5. โรคเกี่ยวกับไขกระดูก เช่น ไขกระดูกฝ่อ มะเร็งในไขกระดูก หรือการติดเชื้อในไขกระดูก จะส่งผลต่อการสร้างเม็ดเลือดแดงเช่นกัน