ปากแห้ง เกิดจากอะไร ?

ปากแห้ง เกิดจากอะไร ?

ปากแห้ง เกิดจากอะไร ?
ปากแห้ง เกิดจากอะไร ?

เนื่องจากบริเวณริมฝีปากของมนุษย์ ไม่มีต่อมน้ำมันเช่นเดียวกับผิวหนังส่วนอื่นๆ ของร่างกาย จึงทำให้ริมฝีกปากเสียความชุ่มชื้น และทำให้ ปากแห้ง ได้ง่ายนั่นเอง โดยสาเหตุอาจมาจากหลายปัจจัย อาจจะเป็นทางสภาพแวดล้อม หรือตัวเราเองก็ได้ ที่ละเลยการดูแลริมฝีปากให้ชุ่มชื้น

สาเหตุที่ทำให้ ปากแห้ง

ปากแห้ง เราสามารถป้องกัน และรักษาปากแห้งได้ด้วยตนเองได้ง่ายๆ จากหลากหลายวิธี แต่สำหรับผู้ที่มีอาการปากแห้งแตกอย่างรุนแรงและต่อเนื่อง ควรไปพบแพทย์โรคผิวหนังเพื่อหาสาเหตุและทางรักษาต่อไป ซึ่งสาเหตุหลักๆ ก็มีดังนี้

  1. สภาพแวดล้อม หรือ สภาพอากาศ
    ปัญหานี้ มักเกิดขึ้นในสภาพอากาศหนาวเย็น มีลมพัด และแห้ง แต่อาจเกิดขึ้นได้แม้อยู่ในสภาพอากาศปกติ หรือร้อน รวมไปถึงการสัมผัสกับแสงแดดมากเกินไปก็เป็นอีกปัจจัยเช่นกัน
  2. ขาดน้ำ และสารอาหาร
    ผู้ที่มีภาวะขาดน้ำและภาวะขาดสารอาหารมีแนวโน้มที่ปากจะแห้งได้ง่ายกว่าผู้ที่ไม่อยู่ในภาวะขาดน้ำ หากพบว่าอาการมีที่มาจากทั้ง 2 ภาวะนี้ ควรไปพบแพทย์เพื่อรับการแก้ไข เพราะเป็นภาวะที่ควรได้รับการดูแลจากแพทย์โดยเร็ว
  3. การรับประทานอาหารหรือสัมผัสกับอาหารบางชนิด
    บางคนจะมีความไวต่อส่วนผสมในอาหารบางชนิด หรือหากริมฝีปากต้องสัมผัสกับอาหาร เช่น ผลไม้ตระกูลส้ม มะม่วง และอบเชย ก็อาจทำให้เกิดการระคายเคืองและอักเสบได้
  4. การใช้ผลิตภัณฑ์บางชนิด
    เช่น ลิปบาล์ม ลิปสติก ยาสีฟัน น้ำยาบ้วนปาก หรือครีมกันแดด ซึ่งผลิตภัณฑ์เหล่านี้อาจมีส่วนผสมที่ระคายเคืองต่อริมฝีปากได้
  5. โรคเรื้อรังหรือภาวะทางผิวหนัง
    เนื่องจากโรคเรื้อรังหรือ ภาวะทางผิวหนัง บางชนิด อาจส่งผลให้ปากแห้ง แตก หรือระคายเคืองได้ เช่น โรคผิวหนังอักเสบ (Eczema) โรคไลเคนพลานัส (Lichen Planus) โรคพุ่มพวง หรือโรคแพ้ภูมิตัวเอง (Lupus Erythematosus) โรคโครห์น (Crohn’s Disease) หรือซาร์คอยโดซิส (Sarcoidosis)
  6. การใช้ยารักษาโรคหรืออาหารเสริมบางชนิด
    การใช้ยารักษาโรค หรืออาหารเสริมบางชนิด เช่น วิตามิน เอ เรตินอยด์ (Retinoids) ยาลิเทียม (Lithium) หรือยาเคมีบำบัด

การดูแลรักษา

การดูแลรักษา ปากแห้ง ให้กลับมาดูดีได้ด้วยตนเองนั้นไม่ยาก ด้วยวิธีต่อไปนี้

  1. ใช้ลิปบาล์มที่มีส่วนประกอบของปิโตรเลียม (Petroleum) และขี้ผึ้ง (Beeswax) หรือใช้ลิปสติกชนิดที่ให้ความชุ่มชื้นเป็นประจำ ควรลองใช้หลายๆ ยี่ห้อจนกว่าจะพบที่เหมาะกับตนเองที่สุด 
  2. หากต้องอยู่ที่ที่มีสภาพอากาศที่หนาว ควรใช้ผ้าคลุมปากเอาไว้เพื่อป้องกันไม่ให้ริมฝีปากสัมผัสกับอากาศที่หนาว
  3. ไม่ควรเลีย หรือ กัดริมฝีกปากบ่อยเกินไป เพราะน้ำลายจะทำลายความชุ่มชื้นบนริมฝีปากและยิ่งทำให้เกิด ภาวะทางผิวหนัง 
  4. หากปากแห้งแตกและลอกเป็นขุย ไม่ควรดึงหรือลอกออกมาเพราะจะยิ่งทำให้เป็นมากขึ้น
  5. หลีกเลี่ยงผลิตภัณฑ์หรือสิ่งที่อาจทำให้เกิดการระคายเคือง เช่น ผลิตภัณฑ์ดูแลผิว น้ำหอม หรืออาหารบางชนิด ที่อาจก่อให้เกิดการระคายเคือง
  6. ใช้เครื่องทำความชื้นในอากาศ เพื่อปรับสภาพอากาศภายในบ้านพักหรือตามสถานที่ที่มีอากาศแห้งและเย็นให้มีความชื้นเพิ่มขึ้น
  7. ควรดื่มน้ำให้มาก ๆ เพื่อป้องกันร่างกายขาดน้ำและรักษาความชุ่มชื้นของผิวพรรณและริมฝีปากเอาไว้ และรับประทานอาหารที่มีไขมันช่วยให้ปากชุ่มชื้นเพื่อป้องกัน ร่างกาย ขาดน้ำ และสารอาหาร

หากดูแลรักษาด้วยตนเองแล้วอาการไม่ดีขึ้นและปากแห้งต่อเนื่องไม่หาย ควรไปพบแพทย์ผิวหนังเพื่อรักษาต่อไป